Topstuk van MNU uitgeleend aan Rijksmuseum

Share on facebook
Facebook
Share on twitter
Twitter
Share on linkedin
LinkedIn

Nu te zien in het Rijksmusuem: Haagse klok van Salomon Coster (coll. MNU)
Nu te zien in het vernieuwde Rijksmuseum: Haagse klok van Salomon Coster (coll. MNU)

Het Museum van het Nederlandse Uurwerk heeft een topstuk uitgeleend aan het Rijksmuseum Amsterdam om deel uit te maken van de nieuwe presentatie. Het is een Haagse klok van Salomon Coster. De vroege slingerklok is opgesteld voor de bibliotheek op de 1e verdieping, in de ruimte die gewijd is aan de geschiedenis van de wetenschap. Slingeruurwerken van Coster zijn uitermate zeldzaam. In museumpresentaties zijn er wereldwijd in totaal slechts vier te vinden, waarvan drie in Nederland en één in Groot Brittannië. Het Museum van het Nederlandse Uurwerk bezit nog een tweede exemplaar uit de werkplaats van deze grote meester, die hecht samenwerkte Christiaan Huygens, de uitvinder van het slingeruurwerk. De oudst bekende Haagse klok van Coster, die voor de tweede wereldoorlog in het Rijksmuseum hing, is tegenwoordig te bewonderen in Museum Boerhaave te Leiden. Dit wetenschapsmuseum heeft een originele microscoop van Anthoni van Leeuwenhoek ter beschikking gesteld voor de zelfde presentatie. Het Rijksmuseum bezit ook een reishorloge van Salomon Coster.

Reishorloge, Salomon Coster, ca. 1643-1659 [foto: RMA]
Reishorloge, Salomon Coster, ca. 1643-1659 [foto: RMA]
Het topstuk uit het Museum van het Nederlandse Uurwerk is uitgerust met een messing slingeruurwerk met veeraandrijving. De slinger bestaat uit een messing staafje met een bolvormig slingerlichaam, opgehangen aan een draadlusje tussen cycloïdeboogjes. Als de klok gesloten is, kan de slingerbeweging door een spiekgaatje in de wijzerplaat worden gadegeslagen door een los schildje omhoog te draaien. Op dit schildje heeft de maker zijn signatuur gegraveerd, evenals het feit dat het uurwerk met privilege van de Staten Generaal is vervaardigd. Coster ontving het octrooi voor een periode van 21 jaar, maar stierf voortijdig. In tegenstelling tot de overige bekende slingeruurwerken van deze gerenommeerde maker, zijn de platinepilaartjes balustervormig. De sobere kast is belijmd met kostbare houtsoorten en het deurtje is zelfs voorzien schildpad fineer. De decoratieve toepassing van dit dierlijke materiaal wordt onder meer ook genoemd in de correspondentie tussen Huygens en Coster, toen de grote wetenschapper aan het Franse hof verkeerde. Het exemplaar dat nu in het Rijksmuseum staat, is in de jaren ’70 van de 20ste eeuw uit Brits particulier bezit opgedoken, om vervolgens te worden aangekocht door de grondlegger van het uurwerkenmuseum op de Zaanse Schans. Een ruime bijdrage van de Stichting Dr. Bodo Slingenberg maakte enkele jaren geleden aankoop van de klok door het Museum van het Nederlandse Uurwerk mogelijk.

Plaategrond van de 2e verdieping van het Rijksmuseum. De paarse stip geeft de locatie van de Costerklok aan.
Plattegrond van de 2e verdieping van het Rijksmuseum. De paarse stip geeft de locatie van de Costerklok aan.

Het topstuk uit het MNU is vaker te gast geweest op toonaangevende exposities, zoals “Glorieuze Revolutie” (Nieuwe Kerk, Den Haag, 1988), “Een Quaestie van Tijd” (Museum Boerhaave, 1979), “Tijd” (Nieuwe Kerk, Amsterdam, 1990), “Le temps, vite!”, (Centre Pompidou, Parijs, 2000) en “Opwindende Klokken” / “Huygens Legacy” (Koninklijk Paleis Het Loo, Apeldoorn, 2004). De klok is gedocumenteerd in het standaardwerk “Spring-driven Dutch Domestic Clocks 1657-1710” (1979) door R. Plomp en de Engelstalige tentoonstellingscatalogus “Huygens Legacy” (2004). Beide naslagwerken zijn nog steeds te bestellen in onze bookshop. Dit kan ook door middel van het contactformulier.

Ook interessant om te lezen

Expositie Zaanse Meesters geopend

Op donderdag 28 maart opende wethouder Sanna Munnikendam de nieuwe expositie “Zaanse Meesters” in Museum Zaanse Tijd op de Zaanse Schans. De expositie vertelt

Laat een reactie achter

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.

Museum Zaanse Tijd

Kalverringdijk 3
Zaanse Schans 
1509 BT Zaandam
075 – 61 797 69

Gratis te bezoeken voor Museumkaarthouders.

Scroll naar top

Museum Zaanse Tijd

Openingstijden:

Maandag10:00 – 17:00
Dinsdag10:00 – 17:00
Woensdag10:00 – 17:00
Donderdag10:00 – 17:00
Vrijdag10:00 – 17:00
Zaterdag10:00 – 17:00
Zondag10:00 – 17:00

Koningsdag, 1e Kerstdag en Oud & Nieuw gesloten.

Ontvangsten buiten openingstijden, rondleidingen en raadpleging museumbibliotheek mogelijk op aanvraag.

Museum Zaanse Tijd

Welkom! Museum Zaanse Tijd is weer open per 5 juni. We heten je als vanouds welkom, wel met wat nieuwe manieren van doen en laten. Minder mensen tegelijk in het museum en extra hygiëne bijvoorbeeld. Ook is voor iedereen een starttijd noodzakelijk. We wensen je een fijn bezoek!

Boek je tickets en starttijd      Tickets >

Hoe werkt het?

  • Hou 1,5 meter afstand
  • Huisgenoten mogen samen lopen
  • Onze medewerkers geven aanwijzingen
  • Bij de ingang staat desinfecterende handgel
  • Wij adviseren een mondkapje te dragen.

Starttijd en tickets
Voor een bezoek aan het Museum Zaanse Tijd is een starttijd noodzakelijk.

  • Dit geldt voor iedereen, ook als Vriend van het museum of met Museumkaart.
  • De starttijd is voor de start van je bezoek.
  • Je mag vervolgens zo lang blijven als je wilt.

Maatregelen bij gezondheidsklachten
Met de volgende klachten krijg je geen toegang tot het museum:

  • Heb je verkoudheidsklachten, zoals neusverkoudheid, loopneus, keelpijn, lichte hoest of verhoging (tot 38 graden Celsius)? Blijf thuis!
  • Heb je verkoudheidsklachten en koorts (boven 38 graden Celsius) en/of benauwdheid? Blijf thuis, en dat is ook van toepassing op huisgenoten.

Hygiënemaatregelen

  1. Was je handen na contacthandelingen op plekken waar ook anderen geweest zijn.
    • 20 seconden met water en zeep, daarna handen goed drogen met papieren handdoek of blazer. Gooi papier daarna weg in een afsluitbare vuilbak.
    • Voordat je naar buiten gaat, als je weer thuiskomt, als je je neus hebt gesnoten, voor het eten en nadat je naar de wc bent geweest.
  2. Hoest en nies in de binnenkant van je elleboog.
  3. Gebruik papieren zakdoekjes om je neus te snuiten en gooi deze daarna weg in een afsluitbare vuilbak.
  4. Was daarna je handen.
  5. Schud geen handen.
  6. Hou 1,5 meter afstand van anderen.

Museum Zaanse Tijd volgt het protocol van de museumvereniging. Lees HIER het volledige protocol. Het behoudt zich het recht voor deze regels voor veilig bezoek aan te vullen of aan te passen, bijvoorbeeld als richtlijnen van de overheid daartoe aanleiding geven.