No products in the cart.

De klok van Jan van Call

Share on facebook
Facebook
Share on twitter
Twitter
Share on linkedin
LinkedIn
Slingerklok Van Call

Op 13 oktober vond in het British Museum een symposium plaats, gewijd aan de omstreden wandklok gesigneerd Jan van Call, 1657. Het symposium was georganiseerd op intiatief van het British Museum en de eigenaar van de klok, het Science Museum London.

De bijdrage van onze conservator Pier van Leeuwen aan dit
symposium was een algemene cultuurhistorische inleiding. Hierin werden biografische data uit het leven van Jan van Call gespiegeld aan omstandigheden op het gebied van politiek, kunst, wetenschap. Het tijdvak werd getekend door
een intensieve wisselwerking tussen de Republiek en Engeland.

De uit het Duitse Kall (Eiffel) afkomstige uurwerkmaker
vestigde zich rond 1636 in het Gelderse Batenburg, waar hij zijn eerste gedocumenteerde torenuurwerk vervaardigde. Daarop trad hij in dienst van de stad Nijmegen als
stadsuurwerkmaker en landmeter. Hij werd verantwoordelijk voor het onderhoud van uurwerken in het stadhuis, de Stevenskerk en de stadspoorten. De laatste bouwde hij om tot slingeruurwerken.

Ook buiten Nijmegen werd Van Call ontboden voor aanpassingen van torenuurwerken, soms in combinatie met speelwerken voorzien van carillons van Hemony. Zo zijn van hem werkzaamheden gedocumenteerd in o.m. Arnhem, Den Bosch, Utrecht en Delft. Recentelijk is zijn torenuurwerk uit de Utrechtse Jacobikerk, gedateerd 1650, door Museum Speelklok opnieuw voorzien van een speeltrommel. Het torenuurwerk dat Van Call vervaardigde voor Buren (De Betuwe) is recentelijk gerestaureerd en geplaatst in de Pieterskerk in Amsterdam-Sloterdijk.

Torenuurwerk van Van Call (Buren)

Van Call wordt door Huygens geroemd als “een eerlijk man … ende een vermaert meester”. Of deze waardering heeft geresulteerd in een samenwerking is niet nader onderzocht. Nog minder of de wandklok met de dubbele signatuur, die op 16 oktober 1986 door het Science Museum Londen werd aangekocht, daadwerkelijk de vrucht van deze veronderstelde samenwerking was.

Pier van Leeuwen introduceerde de klok als een van de meest intrigerende klokken,waar hij als beginnend conservator mee werd geconfronteerd. In 1986, 1987 en 2009 werd o.m. metallurgisch onderzoek
verricht aan de klok.

Recentelijk werd het omstreden uurwerk opgenomen in de prestigieuze Sir Harry and Lady Djanogly Gallery of Clocks and Watches in het British Museum. Hoe het ook zij, ook na dit symposium zijn er nog talloze vragen rond de klok onbeantwoord en zullen de stemmen niet verstommen.

achterzijde uurwerk van de wandklok

Ook interessant om te lezen

Molencombi en korting op Zaanse Tijd

Museum Zaanse Tijd staat vooraan op de Zaanse Schans. Op het mooiste plekje, waar u lopend of fietsend over de Julianabrug aankomt.

Het klokje van Jan van Hout

Tot de aller-vroegste klokjes voor privé gebruik behoort zonder twijfel een wandklokje uit 1575. Naar verluid zou het zeldzame klokje hebben toebehoord

Leave a Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

Museum Zaanse Tijd

Kalverringdijk 3
Zaanse Schans
1509 BT Zaandam
075 – 61 797 69

Gratis te bezoeken voor Museumkaarthouders.