Door de tijd

Door de tijd

‘Wat is tijd? Zolang niemand het me vraagt weet ik het wel. Maar wanneer ik op deze vraag een antwoord moet geven, weet ik het niet meer.’
Augustinus van Hippo
Bij de tijd?

Tijd is leven, tijd is geld. Tijd heelt alle wonden en komt tijd, komt raad. Het begrip ‘tijd’ komt voor in talloze uitdrukkingen en zegswijzen. Het is een oerbegrip in de filosofie, maar ook in de economie. Bijna alle apparaten en machines zijn gemaakt om tijd te winnen, met de computer als hedendaags hoogtepunt. Met onze moderne communicatiemiddelen lijken we de tijd naar onze hand te kunnen zetten. Echter, hoe meer tijd we winnen, hoe minder tijd we lijken te hebben. 

‘Niet de stoommachine maar de klok is de belangrijkste machine van onze moderne industriële tijd.’
Lewis Mumford

Tijd meten: de klok

Eén van de vormen van omgaan met de tijd is het meten ervan. De tijd wordt wel opgevat als een aaneengeregen stroom van momenten. We kunnen binnen die stroom van momenten een specifiek tijdstip meten met behulp van een klok. Daarnaast kunnen we met behulp van een klok de tijdsduur meten: seconden, minuten, uren.

Ongeveer sinds de veertiende eeuw begon men mechanische klokken te construeren. Dit waren raderuurwerken met gewichten en een balans. Vanaf de zeventiende eeuw kwamen de veel nauwkeuriger slingeruurwerken. Bij de verdere ontwikkeling heeft de Zaanse ondernemerszin een essentiële rol gespeeld.

‘De steeds subtielere meettechnieken hebben ertoe geleid dat in het algemene bewustzijn de tijd zelf vaak wordt verward met de instrumenten waarmee hij gemeten wordt.’
Rüdiger Safranski

Tijd beleven

De uitvinding van uurwerken drukt een stempel op hoe mensen samenleven. Zo zorgde de ontwikkeling van de spoorwegen in de negentiende eeuw voor een belangrijke doorbraak in het coördineren van kloktijden tussen diverse gebieden. In onze moderne tijd is de klok dominant geworden: de kloktijd is het referentiepunt van onze maatschappelijke bedrijvigheid.

Wanneer u naar beneden scrolt kunt u per eeuw zien hoe de tijden veranderen.

Tijdmeters door de eeuwen heen

Tijdmeting kan behalve momenten ook een langere tijdspanne omvatten, zoals een periode of een eeuw, zoals u door de eeuwen hieronder aan te klikken zelf kunt ervaren.

U lees meer over de Hollandse klok en de Zaanse klok in het bijzonder op onze site en u kunt de geschiedenis proeven in ons museum op de Zaanse Schans: Museum Zaanse Tijd.

Kijk hier onder hoe de tijdmeting zich door de eeuwen heen heeft ontwikkeld.

Klik een eeuw aan en maak kennis met hoe de samenleving er in die eeuw uitzag en welke tijdmeters er waren. Per eeuw kunt u bovendien doorklikken naar extra informatie en onze collectie.

Museum Zaanse Tijd

Kalverringdijk 3
Zaanse Schans 
1509 BT Zaandam
075 – 61 797 69

Gratis te bezoeken voor Museumkaarthouders.

Scroll naar top

Museum Zaanse Tijd

Openingstijden:

Maandag10:00 – 17:00
Dinsdag10:00 – 17:00
Woensdag10:00 – 17:00
Donderdag10:00 – 17:00
Vrijdag10:00 – 17:00
Zaterdag10:00 – 17:00
Zondag10:00 – 17:00

Koningsdag, 1e Kerstdag en Oud & Nieuw gesloten.

Ontvangsten buiten openingstijden, rondleidingen en raadpleging museumbibliotheek mogelijk op aanvraag.